Książka „Ustawienia systemowe Berta Hellingera” to pozycja wyjątkowa na polskim rynku wydawniczym, stanowiąca rzetelne i głębokie wprowadzenie do metody, która od lat budzi zarówno fascynację, jak i kontrowersje. Jej autorem jest Damian Janus – postać nietuzinkowa, łącząca w sobie kompetencje psychologa, filozofa i religioznawcy. Janus, posiadający specjalizację z psychologii klinicznej i psychoonkologii, a także bogate doświadczenie w terapii Gestalt i psychoanalizie, podjął się zadania usystematyzowania wiedzy o metodzie Hellingera.
Publikacja ta nie jest zbiorem luźnych przemyśleń, lecz ustrukturyzowanym wykładem. Autor, który jest uczniem Hellingera, podkreśla, że ustawienia to podejście fenomenologiczne. Oznacza to, że w pracy terapeutycznej rezygnuje się z teoretycznych założeń i interpretacji na rzecz bezpośredniego wglądu w to, co „pokazuje się” w polu wiedzącym. Damian Janus, wykorzystując swoje szerokie horyzonty (w tym zainteresowania fizyką i historią nauki), stara się wytłumaczyć czytelnikowi mechanizmy rządzące „duszą rodową” i „sumieniem systemowym” językiem zrozumiałym, a jednocześnie osadzonym w szerszym kontekście filozoficznym. Książka ta jest więc mostem między mistycznym a racjonalnym postrzeganiem rzeczywistości rodzinnej.
„Porządki Miłości” – klucz do uzdrowienia relacji
Centralną częścią książki „Ustawienia systemowe Berta Hellingera” jest szczegółowa analiza tak zwanych „Porządków Miłości”. Są to fundamentalne, archaiczne prawa, które zdaniem twórcy metody rządzą systemami ludzkimi, takimi jak rodzina. Autor, który jest uczniem Hellingera, podkreśla, że miłość może płynąć i uzdrawiać tylko wtedy, gdy te porządki są zachowane. Pierwszym z nich jest prawo przynależności – każdy członek systemu, żywy czy martwy, dobry czy zły, ma równe prawo do miejsca w rodzinie. Wykluczenie kogoś (np. poprzez zapomnienie o zmarłym dziecku, aborcji czy „czarnej owcy”) prowadzi do systemowego uwikłania, które obciąża kolejne pokolenia.
Janus w swojej książce precyzyjnie omawia również prawo hierarchii (pierwszeństwa). Zgodnie z nim, ci, którzy pojawili się w systemie wcześniej (rodzice), są „wielcy” i dają, a ci, którzy przyszli później (dzieci), są „mali” i biorą. Odwrócenie tego porządku (np. gdy dziecko wchodzi w rolę rodzica dla swojego ojca lub matki) jest źródłem wielu życiowych trudności. Trzecim filarem jest równowaga wymiany w relacjach partnerskich. Damian Janus ilustruje te zasady licznymi przykładami z własnej praktyki terapeutycznej, pokazując, jak nieświadome łamanie tych praw prowadzi do chorób, kryzysów w związkach czy problemów zawodowych.
Praktyka ustawień – od uwikłania do rozwiązania
Damian Janus, jako aktywny psychoterapeuta i szkoleniowiec prowadzący warsztaty z metody ustawień, poświęca wiele miejsca w książce „Ustawienia systemowe Berta Hellingera„ praktycznemu wymiarowi tej pracy. Opisuje przebieg sesji ustawieniowej, wyjaśniając fenomen „reprezentacji”. Reprezentanci – obce osoby wybrane z grupy warsztatowej – stając w miejscach członków rodziny klienta, zaczynają odczuwać emocje i impulsy należące do osób, które zastępują. Dzięki temu ukryte dynamiki i lojalności (uwikłania) stają się widoczne.
Autor, który jest uczniem Hellingera, podkreśla, że celem ustawienia jest odnalezienie „ruchu duszy” prowadzącego do rozwiązania. Nie chodzi tu o manipulację czy magiczne zaklęcia, ale o uznanie rzeczywistości taką, jaką ona jest, uszanowanie losu przodków i zajęcie własnego, właściwego miejsca w systemie. Janus w swojej książce pokazuje, że ustawienia to nie tylko terapia problemów, ale ścieżka rozwoju duchowego i osobistego, prowadząca do pojednania z życiem i czerpania z niego siły. Publikacja ta jest cennym przewodnikiem zarówno dla terapeutów chcących zgłębić tę metodę, jak i dla osób szukających zrozumienia własnych losów w kontekście historii swojej rodziny.
